Reading Cinéma: A Grin Without a Cat
คริส มาร์แกร์ (Chris Marker) เป็นหนึ่งในผู้กำกับหนังคนสำคัญของกลุ่มฝั่งซ้ายของแม่น้ำ (Left Bank) ร่วมกับ อานเญส วาร์ดา (Agnès Varda) ฌาคส์ เดอมี (Jacques Demy) และอแล็ง เรอเนส์ (Alain Resnais) ที่มาร์แกร์เคยทำงานด้วยในภาพยนตร์เรื่อง Night and Fog
มาร์แกร์โด่งดังและเป็นที่จดจำจาก La Jetée ภาพยนตร์-นวนิยาย (ciné-roman) ที่เล่าเรื่องด้วยภาพถ่ายและเสียงบรรยาย ซึ่งเป็นเสมือนการปูทางไปสู่ภาพยนตร์-ความเรียง Le Joli Mai ที่มาร์แกร์กำกับร่วมกับปิแยร์ ลอม (Pierre Lhomme)
A Grin Without a Cat หรือในชื่อฝรั่งเศสว่า Le Fond de l’air est rouge เป็นภาพยนตร์-ความเรียงชิ้นสำคัญของมาร์แกร์ที่ตั้งคำถามถึงความเป็นไปของการเมืองในช่วงทศวรรษ 1960-70
ชื่อของภาพยนตร์ในภาษาฝรั่งเศสเป็นการพลิกแพลงเล่นคำของมาร์แกร์ อย่าง Le fond de l'air est frais. ที่หมายความถึง “มีความเหน็บหนาวในอากาศ” ถูกแผลงเป็น Le fond de l'air est rouge. หรือ “มีสีแดงในอากาศ” ซึ่งเป็นนัยของแนวคิดแบบสังคมนิยม-คอมมิวนิสม์
ในขณะที่ชื่ออังกฤษเอง A Grin Without a Cat ก็มาจากตัวละครแมวยิ้ม (Cheshire Cat) จากวรรณกรรม Alice's Adventures in Wonderland ของลูอิส แคร์รอลล์ (Lewis Carroll) ที่สามารถล่องหนหายตัวได้ ที่สื่อถึงคำสัญญาแห่งความเปลี่ยนแปลงที่ระบอบคอมมิวนิสต์ให้ไว้กับคนจำนวนมาก (รอยยิ้ม) แต่สุดท้ายก็อันตรธานหายไป
Reading Cinéma: A Grin Without a Cat โปรแกรมมองภาพยนตร์ผ่านแว่นวรรณกรรมที่เป็นความร่วมมือระหว่าง Doc Club & Friends กับ Books and Belongings ขอเชิญชวนทุกท่านรับชมภาพยนตร์เรื่อง A Grin Without a Cat พร้อมร่วมฟังเสวนาแลกเปลี่ยนกับ อ. อรรถสิทธิ์ สิทธิดำรง อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และกิตติพล สรัคคานนท์ บรรณาธิการประจำสำนักพิมพ์ B&B Press เกี่ยวกับประเด็นทางการเมืองและทฤษฎีความคิดต่างๆ ในช่วงทศวรรษ 1960-70
A Grin Without a Cat
ภาพยนตร์-ความเรียงชิ้นใหญ่ของคริส มาร์แกร์ ที่ย้อนมองทศวรรษแห่งความหวังของการปฏิวัติทั่วโลก ระหว่างปี 1967 ถึง 1977 มาร์แกร์ร้อยเรียงฟุตเทจข่าว ภาพจดหมายเหตุ และภาพที่ถ่ายโดยคนทำหนังสายนักเคลื่อนไหว ตั้งแต่การประท้วงสงครามเวียดนาม การเสียชีวิตของเช เกบารา พฤษภาคม 68 ในปารีส ฤดูใบไม้ผลิแห่งปรากและการถูกปราบ ขบวนการกองโจรในละตินอเมริกา ไปจนถึงชิลีในยุคซัลบาดอร์ อาเยนเด และรัฐประหารที่ปิดฉากทุกอย่าง หนังตั้งคำถามว่าขบวนการที่เคยสัญญาว่าจะเปลี่ยนโลกหายไปไหน และทำไมรอยยิ้มของการปฏิวัติยังค้างอยู่ แม้ตัวแมวจะหายไปนานแล้ว
Chris Marker's monumental essay film looks back on a decade of revolutionary hope around the world, from 1967 to 1977. Built from newsreels, archive footage and images shot by militant filmmakers, it moves from the protests against the Vietnam War and the death of Che Guevara to May '68 in Paris, the Prague Spring and its crushing, the guerrilla movements of Latin America, and Salvador Allende's Chile and the coup that ended it. The film asks what became of the movements that promised to change everything, and why the grin of revolution lingered long after the cat had gone.
